Dede Korkut hikâyeleri dinlemek kadar konuşmak için de güzeldir. Her boy için bir ana fikir, beş sohbet sorusu ve küçük bir etkinlik hazırladık. Sayfayı yazdırıp sınıfta da kullanabilirsin.
Birlikte okurken
Hikâyeyi bölmekten çekinme. 'Sence şimdi ne olacak?' diye sormak, dinlemeyi oyuna çevirir.
Doğru cevap aramayın. Hikâyeler soru sormak, kahramanlar da tartışılmak için var.
Eski kelimeler çıktığında Sözlük sayfasına birlikte bakın.
Bazı sahneler küçükler için ürkütücü olabilir. Yaşa göre özetleyerek anlatmak her zaman mümkündür.
Boyama sayfaları Her boy için yaşa göre yazdırılabilir boyama kitapçıkları.
Ana fikir: Yiğitlik yalnız beylerin kılıcında değil, emanete sahip çıkan herkesin yüreğindedir.
Sohbet soruları
Kazan obasını Uruz'a emanet etti. Sana hiç önemli bir şey emanet edildi mi? Nasıl hissettin?
Karacuk Çoban altı yüz atlıya karşı neden kaçmadı?
Kazan suya ve kurda neden soru sordu? Sen çok üzgünken kime anlatırsın?
Burla Hatun neden kendini ele vermedi? Susmak ne zaman cesaret ister?
Kazan sonunda çobanı neden atlarının beyi yaptı? Sence hak etmiş miydi?
Etkinlik: Evde ya da sınıfta her çocuğa bir hafta boyunca bakacağı küçük bir emanet verin (bir bitki, bir kitap, bir görev). Hafta sonunda herkes emanetini nasıl koruduğunu anlatsın.
Ana fikir: Verilen söz, yıllar geçse de unutulmaz; yalan ise bir gün söner.
Sohbet soruları
Beyrek ile Banıçiçek on altı yıl birbirini bekledi. Sen en uzun neyi bekledin?
Deli Karçar neden bin pire istedi? Sence Dede Korkut bu işi nasıl çözdü?
Yaltacuk neden yalan söyledi? Yalan sonunda ona ne getirdi?
Beyrek yalancıyı neden bağışladı? Bağışlamak zor mudur?
Beyrek kurtulunca neden arkadaşlarını da kurtarmaya gitti?
Etkinlik: Herkes bir kâğıda yakın zamanda tutmak istediği küçük bir söz yazsın ve kâğıdı katlayıp bir kutuya koysun. Bir hafta sonra kutuyu birlikte açıp sözlerin tutulup tutulmadığını konuşun.
Uruz tutsakken ağaçla konuştu. Sen yalnız kaldığında kendine ne söylersin?
Kazan bu yolculukta ne öğrendi?
Ailende seni en çok kim cesaretlendirir?
Etkinlik: Aileden biriyle birlikte kısa bir yürüyüşe çıkın. Yolda çocuk yolu göstersin, yön bulsun, mola yerini seçsin. Dönüşte kimin kimden ne öğrendiğini konuşun.
Ana fikir: Asıl yiğit, kendinden güçlü olanı kıskanmayan, ona saygı duyandır.
Sohbet soruları
Kan Turalı nasıl bir eş istiyordu? Sence neden?
Selcan devenin zayıf yerini söyleyince Kan Turalı ne hissetmiş olabilir?
Kan Turalı neden kıskandı? Sen hiç birini kıskandın mı?
Selcan okunun ucunu neden çıkarmıştı?
Bir arkadaşın senden daha iyi bir şey yaptığında ona ne dersin?
Etkinlik: İki kişi bir işi (bir kule, bir resim, bir yapboz) önce yarışarak, sonra birlikte yapsın. Hangisinin daha keyifli ve daha güzel olduğunu konuşun.
Ana fikir: Küçük bir söz gönül kırabilir; özür dileyen de bağışlayan da büyür.
Sohbet soruları
Kazan'ın şakası Begil'i neden bu kadar üzdü?
Sen hiç şaka sandığın bir sözle birini üzdün mü? Ne yaptın?
Begil'in küsmesi düşmana nasıl fırsat verdi?
Emren yalnız kalınca ne yaptı? Sen zor bir anda nereden güç bulursun?
Kazan ile Begil nasıl barıştılar?
Etkinlik: Aile olarak 'özür kartları' hazırlayın: her kartta 'Seni üzdüysem özür dilerim, çünkü...' diye başlayan bir cümle olsun. Kartları bir kutuda saklayın, gerektiğinde kullanın.
Ana fikir: Acele eden yolda kalır, sabreden yolunu bulur; kardeş kardeşi kalbinden tanır.
Sohbet soruları
Egrek neden aceleyle akına gitti? Acele etmek ona ne kaybettirdi?
Segrek kılıcını neden otağın önüne sapladı?
Egrek uyuyan adama neden vurmadı?
Segrek kılıcını indirmeden önce neden adını sordu?
Kardeşin ya da yakın bir arkadaşın için yapabileceğin en büyük iyilik ne olurdu?
Etkinlik: Kardeşler ya da arkadaşlar birbirine, karşısındakinin bilmediği bir yeteneğini anlatsın ve bunu birlikte denesinler. Sonunda birbirleri hakkında ne öğrendiklerini konuşsunlar.
Ana fikir: İyilik döner dolaşır, sahibini bulur; zor anda bile başını dik tutan sonunda gün ışığını görür.
Sohbet soruları
Kazan kuyunun dibindeyken neden umudunu yitirmedi?
Tekfur Kazan'dan ne istedi? Kazan neden yapmadı?
Kazan oğluyla dövüşürken neden ona hiç vurmadı?
Bir zamanlar Kazan Uruz'u kurtarmıştı, şimdi Uruz Kazan'ı kurtardı. Sana yapılan bir iyiliğe nasıl karşılık verdin?
Uruz babasının hamlelerini nereden tanıdı?
Etkinlik: Aile olarak bir 'iyilik zinciri' başlatın: bir kişi birine küçük bir iyilik yapsın, iyilik yapılan kişi de başka birine. Bir hafta sonra zincirin nereye ulaştığını konuşun.
Ana fikir: Kırgınlık küçükken konuşulmazsa büyür; birlik en sağlam kaledir.
Sohbet soruları
Dış Oğuz beyleri neden gücendi? Sence haklı mıydılar?
Aruz kırgınlığı nasıl büyüttü?
Beyrek neden kılıcını çekmedi?
Kazan hangi hatasını kabul etti? Hatayı kabul etmek neden zordur?
Biriyle aranda bir kırgınlık olduğunda onu nasıl çözersin?
Etkinlik: Bu boy bir kayıp anlatır; dinledikten sonra çocuğun sorularına zaman ayırın. Sonra aile olarak bir 'konuşma köşesi' belirleyin: kırgınlıklar orada, sırayla ve sözü kesmeden konuşulsun.
